A Xeosfera, Minerais e Rochas: Presentación para ESO

A Xeosfera

Definición de Xeosfera: Capa formada por minerais e rochas que da soporte ao resto dos componentes da Terra. Está dividida en tres capas: codia, manto e núcleo.

Compoñentes da Xeosfera (Modelo Xeoquímico)

CODIA MANTO NÚCLEO

As Capas da Terra

70 km Corteza oceánica 2900 km Manto corteza continental Corteza continental Núcleo exterior manto corteza oceánica Núcleo interior 6370 km Trabaja con el dibujo

Codia: Continental e Oceánica

Definición de codia: Capa máis superficial. Capa de menor densidade. Sólida. Composición moi variada. Diferenciamos dous tipos: codia continental e codia oceánica.

Codia Continental

Estado sólido Máis grosa que a codia oceánica. Chega ata os 70 quilómetros de profundidade aprox. corteza continental manto corteza oceánica Formada fundamentalmente por granito.

Codia: Continental e Oceánica

Definición de codia: Capa máis superficial. Capa de menor densidade. Sólida. Composición moi variada. Diferenciamos dous tipos: codia continental e codia oceánica.

Codia Oceánica

** Estado sólido Capa delgada e pouco ríxida Chega ata os 10 quilómetros de profundidade aprox. corteza continental manto corteza oceánica Formada exclusivamente por basalto.

Manto

Estado sólido

As Capas da Terra - Manto

70 km Corteza oceánica 2900 km Manto Corteza continental Núcleo exterior Núcleo interior 6370 km Trabaja con el dibujo Ten un comportamento plástico. Pode dobrarse como a plastilina. Sitúase por debaixo da codia ata os 2.900 quilómetros de profundidade aprox. Formada exclusivamente por peridotita.

Núcleo: Externo e Interno

Núcleo Externo

Estado líquido Sitúase por debaixo do manto ata 5200 quilómetros de profundidade. un 80%) e níquel (Ni, un 20%) Formado principalmente por ferro (Fe, No núcleo externo xérase o campo magnético terrestre.

As Capas da Terra - Núcleo Externo

Trabaja con el dibujo 70 km Corteza oceánica 2900 km Manto Corteza continental Núcleo exterior Núcleo interior 6370 km

Núcleo: Externo e Interno

Núcleo Interno

* Estado sólido 6370 quilómetros de profundidade (centro Sitúase por debaixo do núcleo externo ata da Terra)

As Capas da Terra - Núcleo Interno

70 km Corteza oceánica 2900 km Manto Corteza continental Núcleo exterior Núcleo interior 6370 km Trabaja con el dibujo 80%) e níquel (Ni, un 20%) Formado principalmente por ferro (Fe, un Alcánzanse temperaturas de ata 6000 ℃

Compoñentes da Xeosfera (Modelo Dinámico)

Basease no comportamento mecánico e no estado físico (plasticidade, rixidez ou densidade) das capas da Terra.

Capas da Xeosfera Segundo o Modelo Dinámico

LITOSFERA MANTO SUBLITOSFÉRICO SUPERIOR MANTO SUBLITOSFÉRICO INFERIOR NÚCLEO EXTERNO NÚCLEO INTERNO

Comparación dos Modelos Xeoquímico e Dinámico

océano Codia (rígida) (rigida) (plástica) ~100 km (60 ml) ~ 700 km (430 mi) Litosfera Manto sublitosférico superior Manto (rígida) Manto sublitosférico inferior 2.900 km (1.800 (líquida) Núcleo externo 5.100 km (3.200 mi Núcleo (rigida) Núcleo interno MODELO XEOQUÍMICO MODELO DINÁMICO 6371 km

Litosfera

Está formada pola codia e a parte superior do manto. E sólida e rixida e está dividida en placas litosféricas, que encaixan entre si coma as pezas dun puzzle. As placas están sometidas a movementos horizontais (explicao a teoría da tectónica de placas) e verticais. Vai dende a superficie ata uns 75-100 km de profundidade.

Placas Litosféricas

litosfera continental litosfera oceânica PLACA PLACA EUROASIÁTICA dorsales oceanica PLACE LARABICA PLACA PACÍFICA zonas de colisión de continentes KCA PLACA FILIPINA PLACA PACÍFICA COCOS PLACA AFRICANA limites de placas no confirmados PLACA PLACA DE NAZCA [SUDAMERICANA PLACA dirección de desplazamiento de las placas INDOAUSTRALIANA CICL, SA PLACA Ň TAR TICA Mapamundi que amosa principais placas litosféricas - zonas de subducción PLACA DARE CARIGE -NORTEAMERICANA

Litosfera

Mapa 2.1 Placas Tectónicas no Mundo

180° 120 120 150 OCEANO RTICO PLACA EUROASIÁTICA Placa Juan de Fuca PLACA NORTEAMERICANA Placa Egeo Placa Arábiga Placa Filipina Placa del Caribe PLACA DEL PACÍFICO Placa de Cocos Placa Carolina OCEANO PACIFICO PLACA SURAMERICANA PLACA AFRICANA OCÉANO INDICO PLACA DE NAZCA PLACA INDOAUSTRALIANA Placa Sandwich Placa Escocia PLACA ANTÁRTICA H 180° 150" 120° 120 150 Escala 1: 180 000 000 0 1 800 3 600 5 400 km Proyección Robinson Fuente: Digital Tectonic Activity Map. HASA: 2011. PLACA DEL PACÍFICO OCÉANO ATLANTICO

Manto Sublitosférico Superior

Situado entre a litosfera e o manto sublitosferico inferior. E un sólido de comportamento plástico que mostra tendencia a fluír ante esforzos de gran duración. Abarca dende o remate da litosfera (75-100 km) ata 670 km de profundidade.

Manto Sublitosférico Inferior

Correspondese co manto inferior do modelo xeoquímico. É sólido aínda que flue moi lentamente.

Núcleo Externo e Núcleo Interno

Correspondense co núcleo externo e co núcleo interno do modelo xeoquímico.

Tectónica de Placas

As placas litosféricas (tamen chamadas placas tectónicas) móvense na horizontal podendo separarse (diverxer), converxer ou desprazarse lateralmente (movemento de cizalla) unhas con respecto a outras. Os lugares de contacto entre as placas denominanse bordos de placa e neles rexístrase a maior parte da actividade sísmica (terremotos) e volcánica do planeta, así como as cordilleiras (cadeas montañosas).

Tectónica de Placas

A Renovación Constante do Relevo

PLACAS CONVERGENTES PLACAS DIVERGENTES Dorsal CONVERGENCIA DE PLACAS Subducción RIFT CONTINENTAL ZONA DE FRACTURAS CADENA DE VOLCANES LEVANTAMIENTOS V V 1 1 V 1 7 T

Tectónica de Placas

-TECTÓNICA DE PLACAS Pero .... por que se moven as placas litosféricas? e .... por que nos seus bordos se rexistra toda esa actividade xeolóxica?

Tectónica de Placas

A resposta atopámola na TEORIA DA TECTÓNICA DE PLACAS, que propón o seguinte: O motor que motiva este movemento e a calor interna da Terra e a gravidade que xeran correntes de convección (material moi quente que ascende a superficie). Este material quente chega fundido á superficie e aflora nos lugares onde as placas se separan dando lugar a volcans e terremotos. Pola contra, cando as placas converxen ("chocan" ou a máis densa métese debaixo da menos densa) formanse cordilleiras e terremotos e, tamén, en moitos casos, actividade volcánica. Poren, existen "puntos quentes" nalgunhas zonas do interior das placas nos que tamén se rexistra actividade sísmica e volcánica e isto débese a ascensos de material superquente (penachos térmicos) capaces de perforar a litosfera e deixar aflorar a rocha fundida (magma) á superficie. Un exemplo de punto quente é o arquipélago de Hawai.

Tectónica de Placas

Correntes de Convección e Magmatismo

Magmatismo Corteza continental Corteza oceanica Dorsal oceánica Manto superior Magmatismo Discontinuidad de los 678 km Arco insular Placa descendente Manto inferior Columna ascendente Capa D" As frechas vermellas e brancas representan as correntes de convección: o material superquente e fundido ascende dende a base do manto inferior (quentase pola elevada temperatura do núcleo) ata a litosfera, provocando así que esta se desprace na horizontal; por outra banda, a litosfera fría que afúndese nos bordos de placa converxentes e descende ata a base do manto inferior; alí volverá a quentarse e a ascender iniciando unha nova corrente.

Tectónica de Placas

Correntes de Convección

Corteza - Convección Convección Manto Norma Apaza Núcleo

Tectónica de Placas

Puntos Quentes

Punto caliente Manto Penacho térmico Núcleo externo

Os Minerais

Definición de Mineral: Un mineral e un composto sólido, de orixe natural e inorgánico. Ten unha composición química definida e unha estrutura interna ordenada (estrutura cristalina).

Composición e Estrutura do Cuarzo

Composición química: SiO2 > A molécula de cuarzo está formada por un átomo de silicio e dous átomos de osíxeno. Estrutura do cuarzo: as moléculas de SiO2 colócanse e únense de forma ordenada formando a estrutura interna do mineral. Seixo

Minerais Cristalizados e Minerais Amorfos

Minerais Cristalizados

Os minerais presentan formas xeométricas que se conecen como cristais.

• Mineral en forma de cubos. Exemplo: Fluorita.
• Mineral en forma de prisma. Exemplo: Berilo.
• Mineral en forma de láminas. Exemplo: Mica.

Minerais Cristalizados e Minerais Amorfos

Minerais Amorfos

Os minerais nunca forman cristais, e dicir, non teñen forma xeométrica senón que teñen unha forma irregular.

DODEVINEDALES CFundy Rocks

• Exemplo: Ópalo.
• Exemplo: Ágata.

Minerais Cristalizados Versus Minerais Amorfos

A continuación mostrase a mesma substancia, coa mesma composición, SiO2, pero unha delas mostra unha estrutura interna ordenada e a outra non.

• Mineral cristalizado con estrutura piramidal. Exemplo: Cuarzo.
• Mineral amorfo sen estrutura. Exemplo: Vidro.

Propiedades dos Minerais

Dentro das propiedades que ten un mineral destacan as seguintes

COR BRILLO EXFOLIACIÓN DUREZA

• Mineral: Malaquita
• Mineral: Galena
• Mineral: Mica
• Mineral: Corindón

Propiedades dos Minerais: Cor

Cor

*A cor dun mineral é a que mostra a superficie cando é iluminada con luz branca

johnbetts-hneminerals.com Malaquita Azurita Cinabrio

Propiedades dos Minerais: Brillo

Brillo

O brillo dun mineral é a forma en que se reflicte a luz na súa superficie. O brillo pode ser de distintos tipos:

• Brillo metálico. Exemplo: Galena
• Brillo vítreo. Exemplo: Calcita
• Brillo terroso. Exemplo: Goethita
• Brillo mate. Exemplo: varios minerais

Propiedades dos Minerais: Exfoliación

Exfoliación

A exfoliación nun mineral é a facilidade para separarse en láminas ou para romper orixinando formas xeométricas.

• Exfoliación laminar. Exemplo: Mica Biotita
• Exfoliación cúbica. Exemplo: Calcita
• Exfoliación prismática. Exemplo: Aragonito

Propiedades dos Minerais: Dureza

Dureza

A dureza dun mineral é a resistencia que opón a ser riscado. * Para determinar a dureza dun mineral empregase a Escala de Mohs.

Dureza	Mineral	Comentario
1	Talco	Se puede rayar fácilmente con la uña
2	Yeso	Se puede rayar con la uña con más dificultad
3	Calcita	Se puede rayar con una moneda de cobre
4	Fluorita	Se puede rayar con un cuchillo de acero
5	Apatito	Se puede rayar difícilmente con un cuchillo
6	Ortosa	Se puede rayar con una lija para acero
7	Cuarzo	Raya el vidrio
8	Topacio	Rayado por herramientas de carburo de Tungsteno
9	Corindon	Rayado por herramientas de carburo de Silicio
10	Diamante	El mineral más duro conocido, rayado solo por

Talco 1 Yeso 2 Calcita Fluorita Apatito 5 Ortosa Cuarzo 7 Topacio Corindon Diamante 3 4 6 8 9 10