Elektrizitatea: korronte elektrikoa, zirkuituak eta Ohmen legea

Sarrera

·Sarrera. ·Korronte elektrikoa. ·Zirkuitu elektrikoa. ·Zirkuitu elektrikoaren osagaiak. -Sorgailu elektrikoak. -Eroaleak eta isolatzaileak. -Hargailuak. -Kontrolerako elementuak. -Babeserako elementuak. Ohmen legea. (Tentsio elektrikoa, Korrontearen intentsitatea, Erresistentzia elektrikoa.) ·Zirkuituak seriean eta paraleloan.Sarrera · Sare elektrikotik edo sorgailu batetik energia elektrikoa hartzen duten objektuak ugariak dira gaur egungo bizitzan. Adibidez: all cingular 12:34 PM SMS SM 9 Calendar Photos Camera x 73 Calculator Stocks Maps Weather Notes Clock Settings · Sareak edo sorgailuak korronte elektrikoa ematen dute.

Korronte elektrikoa eta Zirkuitu elektrikoa

· Korronte elektrikoa material eroaleetan elektroi askeek egiten duten zirkulazioari deitzen zaio. · Zirkuitu elektrikoa korronte elektrikoa ibili ahal izateko elementu edo operadorez osatutako multzoa da. http://www.librosvivos.net/smtc/homeTC.asp?TemaClave=1021&idIdio ma=FS Interruptor Hilo conductor Generador Receptores

Zirkuitu elektrikoaren osagaiak

Sorgailu elektrikoak

· Elektrizitatea produzitzen duen aparatua da. · Adibideak: Pila, bateria, dinamoa, alternadorea ... BATTERY VARTA STANDARD www.photaki.com www.photald.com wwwww.photaki.com www.photaki.com www.photaki.com www.photaki.com www.photaki.com www.photali.com www.photaki.com aki.com www.photali.com www.pho SUPERSTART www.photaki.com www.photaki.com www.photaki.com @ Ingrampublishing | Nº 137737 | www.photaki.com Espira rectangular N S Anillos metálicos‹ Escobillas

Eroaleak eta isolatzaileak

· Korronte elektrikoari beren baitatik igarotzen uzten dioten materialei EROALEAK deritze. Adibidez: zilarra, kuprea, burdina, urrea, aluminioa ... Cobre, aluminio ... Cobre L Aislante • Korronte elektrikoari beren baitatik bidea eragozten dioten materialei ISOLATZAILEAK deritze. Adibidez: zura, plastikoa, beira, protzelana, papera, goma ... Vidrio, cerámica ...

Hargailuak

· Elektrizitatea sorgailuetatik irten, eroaleetatik joan eta hargailuetara iristen da beroa, higidura edo soinua bilakaraziz. · Adibideak: Lanparak, txirrinak, motoreak ...

Kontrolerako elementuak

· Zirkuitu elektrikoetan korrontearen igaropena kontrolatzen duten osagaiak dira. · ADIBIDEZ: - ETENGAILUA: Zirkuitu elektrikoa ireki edo itxi dezake. ON OFF Interruptor - PULTSADOREA: Eragiten zaion bitartean zirkuitua itxita edo irekita edukiko du. Pulsador

Babeserako elementuak

· Zirkuitu elektrikoa gainkargetatik babesten dute, zirkuitulaburra gertatzen denean adibidez. · Adibideak: fusibleak, diferentzialak eta etengailu automatikoak ... N EPP TEST DE FI63 lan 0.03A Inc=6KA 230V- 50/60Hz In 63A [x] IEC 61008-1 MEDEX CASA 1 3 4 5 7

Ohmen legea

· Korrontearen intentsitatea (I): Eroale batetik segundo batetan igarotzen den elektrizitate kantitateari (elektroi kargari) deitzen zaio. – Anperetan neurtzen da. - Hau neurtzeko aparatua anperemetroa deitzen da. · Tentsio elektrikoa (V): Pila guztiek daukate grabatuta gainean 1'5V, 4'5V, 9V ... - V letrak Volt esan nahi du eta pilaren tentsio elektrikoa (potentzial diferentzia) adierazten du. - Korronte elektrikoa eroale batetik zirkulatzen du beronen bi muturren artean tentsio diferentzia dagoenean. - Zenbat eta tentsio gehiago egon pilaren borneetan, orduan eta handiagoa da korrontea. – Hau neurtzeko aparatua voltimetroa deitzen da. • Erresistentzia elektrikoa (R): Korronte elektrikoak material batean zehar 1garotzean duen oztopoa da. - Ohmetan neurtzen da. - Hau neurtzeko aparatua ohmetroa deitzen da. R + V 1

Ohmen legea (2)

· Georg Ohm alemaniar zientzialariak (1739-1854) hurrengoa frogatu zuen: - Metalik onenak ere nolabaiteko erresistentzia egiten diola korrontearen igaroari frogatu zuen. - Kable luze batek erresistentzia handiagoa egiten dio korro ntearen igaroari laburrago batek baino. - Kable meheek erresistentzia handiagoa dute lodiek baino. · Erresistentzia zenbat eta handiagoa izan, hainbat eta potentzial diferentzia handiagoa behar korronte berdina ekoizteko. • Hurrengo erlazio matematikoa adierazi zuen: R V = I x R I = V / R R = V / I www.unicrom.com Triángulo de la Ley de Ohm

Zirkuituen konexioak

Serie konexioa

· Lanparak bata bestearen segidan konektatu behar dira kable berarekin. · Lanparak bata bestearen segidan konektatuak daudenez, sorgailuaren tentsioa guztien artean banatuko da. 0 + 4,5 V

Paralelo konexioa

· Zirkuitu hauetan lanpara bakoitza sorgailutik datozen bi hariei konektatuta dago jarraian. 1 Lanpara bakoitzak zuzenean hartzen du tentsioa • sorgailutik, ondorioz, lanpara bakoitzak pilaren tentsio berdina dauka. · Etxebizitzetako lanparak horrela konektaturik egoten dira.

Misto konexioa

· Lanpara batzuk seriean eta beste batzuk paraleloan jarrita daudenean ematen da. · Aurretik ditugun zirkuitu biak nahastatuz gero zirkuitu mistoa daukagu. R3= 130 Q 3 4 0 PILA 13 V3 R1= 260 Q R2= 330 Q 11 12 V1 V2 IT G VT = 230 V

Zirkuituen irudikapenerako sinboloak

+ - - + 4,5V Pila Bonbilla T - Eramailea Pultsadorea Etengailua M Motorra Fusiblea