Nahasmendu Bipolarra: definizioak eta motak

Nahasmendu Bipolarraren Definizioa eta Epidemiologia

5.2 Nahasmendu Bipolarra (Gogo-aldartearen nahasmendua)1 Nahasmendu bipolarra Definizioa: Gaixotasun mental larria Lehenago: psikosi maniakoa - Depresiboa Aldartearen aldaketak Gertakariak txandakatzea Depresiboak Maniakoak edo Hipomaniakoak1 Nahasmendu Bipolarra Umorea Mania ☺ Eutimia Depresioa5 Epidemiologia Nahasmendu bipolarraren epidemiologia: Munduko biztanleriaren %4 Debuta, 20 urte

• Emakumeak/Gizonak: 1,3/1

1. episodioa: Depresioa ( + ) mania ( + )

Nahasmendu Bipolar Motak

2 Nahasmendu bipolar motak (APA, 2013) Sintomen intentsitatea Larriak Arinak Sintomen iraupena 2 urte2 Nahasmendu bipolar motak (APA, 2013) Sintomen intentsitatea Larriak Hipomania Bipolarra II Arinak Sintomen iraupena 2 urte2 Nahasmendu bipolar motak (APA, 2013) Larriak Sintomen intentsitatea ziklotimia ez da heltzen ez lurrera ez goira, aldaketak askoz motelago egin, sintoma depresiboak askoz gehiago luzatu, gutxienez 2 urte iraun du. depresio nagusiko egoera: mutur batwtik beste muturrera arin jautsi hipomania ez da goiko muturrera ez behekora heltzen, aldaketa azkarra, zerbait motelagoa. Ez dago inolako desorganiorik. ez dira ingresatzen. nahasmendu bipolarra 1 motakoa, ez dute araurik jarraitzen , bankuko diru guztia agur. hipomanian ez du tto behar, ez du ingresurik behar, beraiekin lan eaitea ez da erraza. Hipomania Bipolarra II Ziklotimia Arinak Sintomen iraupena 2 urte2 Nahasmendu bipolar motak (APA, 2013) Sintomen intentsitatea Larriak Mania N. Bipolarra I Hipomania N.Bipolarra II Ziklotimia Arinak Sintomen iraupena 2 urte2 Nahasmendu bipolar motak (APA, 2013) Sintomen intentsitatea Larriak Mania Bipolarra I Nahasmendu eskizoafektiboa Hipomania Bipolarra II Ziklotimia Arinak Sintomen iraupena 2 urte

I. Mota: Gertakari Maniakoak

2 Nahasmendu bipolar motak I.mota:

• Gertakari maniakoak eta depresio handikoa
• Irizpide bat, gutxienez gertakari maniakoa

II. Mota: Gertaera Hipomaniakoak

2 Nahasmendu bipolar motak II. mota :

• Gertaera hipomaniako baterako irizpideak
• Irizpide bat, gutxienez Depresio handiko gertakaria Sintomen ziurgabetasuna Ondoez esanguratsua Laneko eta gizarteko narriadura, Funtzionala ..
• Inoiz ez maniako gertakaririk

Gertakari Maniakoaren Sintomak

3 Gertakari maniakoa Sintomak gertakari maniakoan: Ez-ohiko gogo-aldartea:

• Euforikoegia
• Hedakorra: sentimenduen adierazpena -> Kontrolaezina
• Suminkortasuna "Aldi berean telebistako 3 edo 4 programa batera ikustea bezalako da". Paziente anonimoa

3 Gertakari maniakoa Sintomak gertakari maniakoan: Ohiz kanpoko igoera:

• Jarduera eta energia
• Helburu bati zuzendua
• Gutxienez astebeteko iraupena
• Egun osoa eta egun guztiak presente

3 Gertakari maniakoa Sintomak gertakari maniakoan:

• Autoestimua handitzea
• Handitasun sentimenduak
• Berborrea
• Ideien ihesa
• Distrakzioa Funtzionamenduaren narriadura Soziala, lanekoa
• Ospitalizazioa
• Jarduera handitzea
• Asaldura psikomotorra
• Arrisku pertzepzioa murriztu, ondorio kaltegarriak izan daitezkeen jardueretan parte hartzea

Gertaera Hipomaniakoaren Sintomak

4 Gertaera hipomaniakoa Sintomak gertaera hipomaniakoan: Mania leun baten gisako aurkezpena Patologia arinen berezko sintomak Gutxiago inkapazitatzen du Ez ospitaleratzea

4 Gertaera hipomaniakoa Sintomak gertaera hipomaniakoan: Ez-ohiko gogo-aldartea: v Handia Hedagarria V Narritagarria

4 Gertaera hipomaniakoa Sintomak gertaera hipomaniakoan: Ohiz kanpoko igoera: v Jarduera eta energia V Gutxienez lau eguneko iraupena v Egun osoa eta egun guztiak presente

4 Gertaera hipomaniakoa Sintomak gertaera hipomaniakoan:

• Funtzionamendu aldaketa Beste pertsona batzuek behatzeko modukoak Ez du aldaketa handirik eragiten gizartearen, lanaren eta abarren funzionamenduan.
• Ez da beharrezkoa ospitaleratzea

Gertaera Depresiboaren Sintomak

5 Gertaera depresiboa Sintomak depresio-gertakarian: Ikusi depresio nagusia

Tratamendua

Maniaren Tratamendua

6 Tratamendua Mania Prebentziozkoa Akutua % 90 baino gehiago ospitaleratu behar du Litio Antipsikotikoak + litioa Antikonbulsiboak +/- Litioa TEK

Depresioaren Tratamendua

6 Tratamendua Depresioa Neurotikoa ISRS + Psikoterapia Endogenoa Unipolarra (Depresioa) Bipolarra (Depresioa + hipomania edo mania) Prebentziozkoa Akutua Antidepresiboak TEK Litioa eta/edo antikonbulsiboak Fasearen arabera

Erizaintzako Diagnostikoak

Depresioarekin Lotutako Diagnostikoak

7 Erizaintzako diagnostikoak Depresioarekin:

• Jarduerarekiko intolerantzia V Antsietatea
• Eraginkortasunik gabeko aurre-egitea Etsipena
• Autoindarkeriaren arriskua V Ezintasuna
• Isolamendu soziala

7 Erizaintzako diagnostikoak Depresioarekin:

• Lo patroiaren narriadura
• Autoestimu kroniko baxua
• Eredu sexual ez-eraginkorra
• Familia-prozesu disfuntzionalak
• Nutrizio-desoreka (Akatsa edo gehiegizkoa) Autozaintza-defizita

Mania edo Hipomaniarekin Lotutako Diagnostikoak

7 Erizaintzako diagnostikoak Mania edo hipomaniarekin:

• Antsietatea
• Ahozko komunikazioaren narriadura
• Eraginkortasunik gabeko aurre-egitea
• Pentsamendu-prozesuak etetea
• Sentsupertzepzioaren alterazioa

7 Erizaintzako diagnostikoak Mania edo hipomaniarekin:

• Familia-prozesu disfuntzionalak
• Nortasun pertsonalaren nahasmendua
• Lesio-arriskua
• Autozaintza-defizita

Erizaintzako Zainketak

Depresioarekin Lotutako Zainketak

8 Erizaintzako zainketak depresioarekin:

• Harreman terapeutikoa ezartzea
• Sintoma depresiboen aldaketak gainbegiratzea
• Pentsamendu suizidei buruz galdetzea
• Energia-maila baloratzea

8 Erizaintzako zainketak Depresioarekin:

• Jardueretan parte hartzera animatu (Unitatean egiten direnak, interés pertsonalak behatu) Helburuak lortzeko ahaleginak egiten dituenean Errefortsu positiboa egin
• Ingurune segurua eskaintzea
• Aurre egiteko metodoak irakastea

Mania edo Hipomaniarekin Lotutako Zainketak

8 Erizaintzako zainketak Mania edo hipomaniarekin: KONTENTZIO INGURUNEA SORTU

• Zaindu litio bidezko intoxikazio-sintomak
• Dietan gatz-ekarpen arrunta ziurtatzea
• Gaixotasunaren kontzientzia lantzea
• Pazientearen inguruneari aholkuak ematea ✓ Ez xahutu V Egoera arriskutsuak ekidin

8 Erizaintzako zainketak Mania edo hipomaniarekin:

• Drogen kontsumoa kontrolatzea eta saihestea
• Prebentzioa eta teknikak irakastea (Estresaren kontrola)
• Aitorpena sustatzea konfidantza landuz
• Konplikazioak prebenitzen ditu (Suizidioa, haustura afektiboak, laneko arazoak, arazo ekonomikoak ... )

Litioaren Zainketak

9 Litioaren zainketak

• Aldizkako litemiak > 0,6 y 1,2 mEq/l "Maila terapeutikoetan"
• Janariarekin batera ematea (Eragozpen gastrikoak saihestea)
• Azaldu pazienteari ez duela zertan (Murriztu gatza dietan)
• Intoxikazioaren sintomak ezagutzea

9 Litioaren zainketak

• 400 mg litio-karbonatoa
• Kontraindikazioak: v Haurdunaldia eta edoskitzaroa V Itzurrun-gutxiegitasun larria v Gaixotasun kardiobaskular larria Sodio larriaren ahultzea, deshidratazioa edo deplezioa
• Intoxikazio-sintomak: V Beherakoa Gorakoak V Logura V Muskuluen ahultasuna

9 Litioaren zainketak

• Gomendioak: V Likidoak behar bezala hartzea 1 Deshidratazioa eragin dezaketen egoerak saihestea
• Giltzurrunetako gaixotasun larria
• Gaixotasun kardiobaskular larria
• Deshidratazio larria
• Diuretikoekin tratatutako pazienteak ✓ Litioa muturreko zaintzapean erabiltzea V BALIOTZA-ARRISKUA aldekoa bada bakarrik v Beste aukera batzuk kontraindikatuta daudenean edo eraginkorrak ez direnean

9 Litioaren zainketak

• Kontuz urarekin eta gatzarekin Litioa giltzurrunaren bidez ezabatzen da v Uraren eta gatzaren defizitak kalte egin diezaioke deuseztatzeari / Gorputzak gatza galtzen badu, giltzurrunek polikien ezabatuko dute litioa Eta gorputzean metatuko da
• Kontuz gehiegizko izerdiarekin, gehiago edan beharko duzu (saunak debekatuta)
• Saihestu kafeina > Ura galtzea eragiten du
• Diuretikoekin kontuz, diuresia handitzen dute
• Kontuz gorakoekin eta beheranzkoekin > Deshidratazioa eragiten dute > Litio-gatzen bidezko intoxikazioan laguntzen dute

9 Litioaren zainketak

• Litioak bigarren mailako ondorioak eragin ditzake
• Kontzentrazio altuetan, litioa toxikoa izan daiteke Garrantzitsua da alarma-egoerak ezagutzen ikastea o Beherakoa iraunkorra o Ahulezia orokorra Gorakoak eta goragale handiak o o Zorabioak eta/edo bertigoak o Esku edo hanketako dardara zakarra o Ibiltzeko zailtasuna o Ohiko kalanbre muskularrak o Ikusmen lausoa o Belarrietako burrunba o Mikzioa maiz