Schemi di tecnologia: TRIZ, processi di produzione, meccanica ed elettronica

BAB 1: PENYELESAIAN MASALAH SECARA INVENTIF (TRIZ)

ASPEK

HURAIAN

Masalah Bukan Inventif

Masalah yang dapat diselesaikan tanpa mempunyai kesan sampingan.

Proses penyelesaian: 1. Mula 2. pasti masalah 3. Menyenaraikan pilihan penyelesaian masalah 4. Membuat pilihan 5. Melaksanakan pilihan 6. Membuat penilaian penyelesaian masalah 7. selesai

Definisi

Masalah Inventif

Masalah yang mempunyai kesan sampingan. Cth ayat : tetapi .. namun ..

Proses Penyelesaian: 1. Analisis punca masalah 2. Model masalah (Percanggahan fizikal berlaku pada masa sama? Ya/ Tidak) 3. Kaedah penyelesaian (Pemisahan Masa atau Pemisahan Ruang) 4. Model penyelesaian

Super sistem

Berguna Berguna tetapi tidak mencukupi Berguna tetapi berlebihan Bermasalah (harmful)

(Halangan)

Persekitaran yang memberi kesan/impak kepada produk. Cth: Kelembapan, haba, jalan raya, dll

Analisis fungsi

Konsep Analisis Fungsi

Sistem (Produk)

Sistem adalah produk Cth: Cawan, basikal, Beg, Pensel dll

Sub sistem (Komponen)

Komponen-komponen yang membentuk sistem. Cth: skru, kaki meja, badan cawan, tapak kasut

Garisan Fungsi

Lantai Kaki meja Muka meja Buku Skru

Model Fungsi

Pemisahan Ruang (nak A dan B serentak) Pemisahan Masa (nak A kemudian nak B)

Cadangan Prinsip Inventif

1. Pembahagian - Mudah dileraikan, DIY
2. Pengekstrakan - Memisahkan komponen
3. Kualiti Setempat - bekas pelbagai fungsi
4. Penyarangan - Monopod
5. Filem nipis dan cengkerang -sun shades kereta
6. Pengantara - Tangkai cawan, sarung tangan
7. Tidak Simetri - Tukar bentuk kpd tidak sama

1. Kedinamikan - Khemah Lipat
2. Tindakan Awal - Beg udara kereta
3. Tindakan Berkala - Lampu jalan automatik
4. Tindakan Keterlaluan - Tabur gula donut
5. Pengembangan Terma - Trek Keretapi besi
6. Pembuangan & Pemulihan - Kapsul ubat boleh larut dalam air
7. Tindakan berterusan yang berfaedah - Mesin Penjanakuasa (Generator)

By : Mimi Norashikin Md Jaini

BAB 2.1 : TEKNOLOGI PEMBUATAN

ASPEK

PERKARA HURAIAN

Kaedah Konvensional

Menggunakan teknologi asas yang memerlukan kemahiran dan dikendalikan menggunakan tangan disamping menggunakan masa yang lama untuk disiapkan.

Definisi

Kaedah Moden

Menjimatkan kos, tenaga dan masa kerana penggunaan alatan mesin yang berteknologi moden.

Carta Alir Proses Pembuatan

1. Perancangan 2. Kaji Selidik 3. Lakaran/Lukisan 4. Mock-up/Model 5. Penilaian/Pengujian 6. Pembinaan produk 7. Kaedah konvensional/kaedah moden

Perbandingan Elemen

Aspek	Kaedah Konvensional	Kaedah Moden
Masa	Lama	Cepat
Kos	Tinggi	Rendah
Tenaga Kerja	Kemahiran mereka bentuk Tinggi	Pengendali mesin mahir
Kualiti	Tiada piawaian	Mempunyai Piawaian
Estetika	Tinggi	Rendah
Hasil	Tidak Seragam	Seragam
Kuantiti	Terhad	Banyak

Kaedah Pembuatan

1. Tuangan (Peleburan ke dalam acuan. Tuangan Panas; Besi & Tuangan Sejuk;Epoxy,lilin dll)
2. Acuan (Bahan dimasukkan dalam acuan secara tuangan atau injection)
3. Pembentukan (Proses mengubah bahan menjadi sesuatu bentuk lain; Pasu dari tanah liat)
4. Pemesinan (Proses membuang bahagian menjadi bentuk yang dikehendaki; ukiran mesin)
5. Sambungan (Pencantuman bahagian-bahagian membentuk produk baru)

Membuat Acuan Model 3D

Menghasilkan model awal 3D Membuat acuan

Tuangan Proses POP

1. Sediakan POP
2. Campurkan dengan air menjadi pes
3. Letakkan dalam bekas
4. Sapukan lapisan minyak (pelincir)
5. Celupkan 1/2 model awal 3D ke dalam POP
6. Biarkan kering
7. Ulang langkah daripada awal
8. Tanggalkan model awal 3D
9. Bersihkan acuan

*Kaedah Konvensional:

POP, epoxy resin & hardener

Kaedah kemasan

Sapu Sembur Electroplating Pelekat

Bahan Binaan

Kayu & keluli Kayu, keluli, plastik Keluli Katu, MDF

Kaedah Kemasan

Cat licau, syelek Cat sembur, lekar Perak, emas Pelekat

Kemasan Elektroplating (Saduran)

Faedah: 1. Melindungi permukaan produk daripada karat & calar 2. Menambah nilai estetika (gold plating, saduran emas) 3. Tekstur permukaan lebih menarik. licin

Bahan diperlukan: Cecair elektrolit, Bikar, Kepingan Bar Sel 9v, wayar & klip buaya

By : Mimi Norashikin Md Jaini

BAB 2.2 : REKA BENTUK MEKANIKAL

ASPEK

PERKARA HURAIAN

Definisi Sistem Mekanikal

Sistem yang menggabungkan komponen mekanikal yang bergerak. Pergerakkan mekanikal bertujuan memindahkan sumber gerakan kepada gerakan yang lain.

Komponen mekanikal

Gear

Memindahkan kuasa menggunakan gerigi. Cth: Gear taji, G.serong, dll

Pautan (Linkage)

Penghubung kepada sesuatu komponen

Tuil/Tuas

Sistem berkaitan Daya (D), Fulkrum(F) dan Beban (B).

Tuas golongan I Tuas golongan 11 Tuas golongan !!!

Takal

Mengangkat beban dengan mudah. Ada Roda dan Gandar

Tali sawat

Menghubungkan takal pemacu dengan takal dipacu.

Aci sesondol (Cam shaft)

Membuka dan menutup injap (valve)

Aci Engkol (Crank shaft)

Menukarkan gerakan linear (lurus) kepada gerakan berputar.

Gelongsor

Mengurangkan geseran dalam pemindahan beban

Galas Bebola

Mengurangkan geseran pada gerakan. Digunaka pada roda kenderaan.

Bindu

Memegang dan mencengkam mata gerudi

Rantai

Pengantara kuasa dua gear.

Sistem Mekanikal

Tuas ('Lever')

Hendal Mengawal arah basikal. Galas bebola

Brek

Menghentikan basikal. Tuas

Pedal

Memusingkan roda. Gear & rantai

Gear ('Gear')

Roda dan gandar ('Wheel and axle')

Roda Menggerakan basikal. Galas bebola

Skru ('Screw')

Tuas kelas pertama ('First class lever')

By : Mimi Norashikin Md Jaini

BAB 2.3 : REKA BENTUK ELEKTRIK

ASPEK

PERKARA HURAIAN

Definisi Elektrik

Elektrik adalah tenaga iaitu pergerakkan cas elektron antara 2 titik.

Sumber

Sumber tenaga elektrik :- Janakuasa, bateri, solar *Boleh diperbaharui : angin, air, matahari, ombak *Tidak boleh diperbaharui : petroleum, arang batu, gas & tenaga nuclear.

Elemen Sistem Elektrik

Medium

Pengantara untuk mengalirkan arus elektrik. *Berwayar : wayar, kabel *Tanpa wayar : Bluetooth, infrared, frequensi

Kawalan

*Kawalan manual : Suis *Kawalan automatik : Penderia (Sensor)

Beban

Sebarang peralatan elektrik yang disambung pada litar elektrik dan berfungsi. *Menghasilkan kesan : haba, bunyi, cahaya, pergerakkan

Jenis Arus Elektrik

Arus Terus

Ada kekutuban (+ve dan -ve) Mengalir sehala dan digunakan dalam peralatan yang bervoltan rendah . cth: Sel kering 9v, bateri

Arus Ulang alik

Dialirkan daripada penjana kuasa dan dihantar ke kawasan perumahan/industri. Menghasilkan voltan tinggi. Cth : plug suis di rumah

Jenis Litar Elektrik

Memutus atau menyambung litar eletrik.

1. Litar Tertutup (Fungsi/menyala)
2. Litar Terbuka (Tak Fungsi/Tak Menyala)
3. Litar Pintas (Tidak melalui beban/terbakar)
4. Litar Bocor ke bumi
5. Litar Bypass (Tidak melalui fius)
6. Litar Salah kutub (Arus Terus shj) (motor DC berputar berlawan arah

FORMULA

VOLTAN - R RINTANGAN

LANGKAH-LANGKAH:

1. Tentukan Jenis Litar (Litar siri ATAU Litar Selari)
2. Nyatakan formula mengikut Jenis litar.
3. Kirakan, Jawab soalan

KIRAKAN

	LITAR SIRI	LITAR SELARI
BENTUK LITAR
VOLTAN (V)	VJ = V1 + V2 + V3+	VJ = V1 = V2 = V3 =
RINTANGAN (2)	RJ = R1 + R2 + R3 +	1 =1 + 1 + 1 + RJ R1 R2 R3
ARUS (A)	IJ = I1 =12 =13 =	IJ = I1+12 + 13 +

V = IxR

Formula mencari nilai V, I dan R

Voltan : Volt (V) Arus : Ampere (A) Rintangan : Ohm (2)

Formula mencari KUASA :

P = Vx I Unit Watt (W)

ARUS VOLTAN RINTANGAN

ARUS Dalam Litar Siri dan Litar Selari

By : Mimi Norashikin Md Jaini

BAB 2.4 : REKA BENTUK ELEKTRONIK

ASPEK

HURAIAN

Definisi Mikropemproses

Peranti pemproses mikro dalam satu cip yang digunakan bersama cip- cip sokongan (Cip input, output RAM & ROM) yang dihubungkan melalui System Bus. Cth : Komputer

Mikropengawal

Peranti kawalan dalam satu cip yang terdiri daripada Unit Pemprosesan Pusat (CPU), RAM, ROM dan Port Input/Output. Cth: Alat kawalan jauh, Pintu pagar automatic, Mesin basuh dll

Bahagian Utama Mikropengawal

INPUT CPU OUTPUT

Input Digital

0 ATAU 1 sahaja. (0v atau 5V sahaja) Peranti: *On/Off Suis Tekan Tutup Suis Tekan Buka Suis Mikro Penderia Gerakan Penderia Air

Input Analog

0v hingga 5V. Boleh dikawal kecerahan lampu/bunyi Peranti: Penderia Jarak Penderia Cahava Penderia Suhu Penderia Ultrasonik

Output Digital

*Berfungsi atau tidak berfungsi Peranti: Diod Pemancar Cahaya (LED) Pembaz (Buzzer piezo) Geganti (relay) Motor Arus Terus (DC Motor) Lampu LED 12V

Lakaran gambarajah blok Litar Elektronik

Input Proses Output

Bekalan Kuasa Penderia Cahaya ( Input ) Mikropingawel ( Proses ) Gegonti ( Output ) Lampy LED 12V (Output)

*Geganti juga perlukan bekalan kuasa Bekolan kuosa 12 V

Langkah Pengatur-caraan

1. Tekan kumpulan arahan yang sesuai (Variable/Decision/Graphic Design dll)
2. Masukkan arahan aturcara ke dalam perisian pemprosesan
3. Tekan run untuk menjalankan simulasi
4. Tekan blok arahan yang sesuai.

By : Mimi Norashikin Md Jaini

BAB 2.5: REKA BENTUK AKUAPONIK

ASPEK

HURAIAN

Definisi Akuaponik

Teknologi yang menggabungkan aktiviti ternakan ikan (akuakultur) dengan jenis tanaman tanpa tanah (hidroponik) dalam satu pusingan air.

3 Unsur Utama Akuaponik

Ikan

Najis ikan dan lebihan makanan ikan (pellet) ada ammnonia penyebab toksik.

Bakteria

Memecahkan ammonia kepada nitrit & nitrat yang berfungsi sebagai nutrient kepada tanaman.

Tanaman

Menyerap nitrit & nitrat sebagai nutrient kemudia alirkan semula air yang bersih tanpa toksik untuk kegunaan ikan.

Kaedah Akuaponik Takungan

1. Air dari akuarium di pam ke takung tanaman kemudian dikeluarkan dengan cepat.
2. Dikenali sebagai sistem pasang surut

Reka Bentuk Sistem Akuaponik

1. Dua bekas tangki iaitu tangki ikan dan tangki tanaman.
2. Menyediakan lebih bekalan oksigen kepada akar elak akar busuk.
3. Gunakan Hidroton atau atu kerikil sebagai media tanaman.

Sistem Raft (Rakit)

1. Tanaman di permukaan air, guna span/stereofoam
2. Akar terendam dalam air
3. Menyerap nutrien dari air secara langsung.
4. Produktiviti tinggi
5. Kelemahan : serangan bakteria pada akar yang terendam
6. Tidak boleh semai benih, tanaman melalui anak pokok sahaja.

Sistem EBB & Flow

1. Satu tangki ternakan bersama tanaman.
2. Akar berada di permukaan air dan terendam dalam air

Kitaran Sistem NFT

1. Tidak menggunakan media tanaman
2. Menyerupai sistem raft tetapi akar hanya menyentuh nipis air yang mengalir.
3. Hanya memerlukan air yang sedikit
4. Tidak boleh menyemai biji benih secara terus

Komponen Sistem Akuaponik

1. Tangki Air
2. Bekas tanaman
3. Media tanaman
4. Penapis
5. Pam air

Grow fi Mikroba & cacing

By : Mimi Norashikin Md Jaini