Los niveles de planificación y programación en el ámbito educativo

Os niveis de planificación e programación

No eido da planificación existe certo consenso sobre os termos Plan, Programa e Proxecto como instrumentos que se interrelacionan e se concatenan. García Herrero e Ramírez Navarro distinguen os tres niveis básicos:

• Plan: instrumento técnico, de carácter máis político que reúne as metas, fins, recursos de que se dota unha institución para orientar a súa actividade con carácter plurianual.
• Programa: instrumento destinado a facilitar o logro de metas e obxectivos definidos nun plan. Establece os obxectivos específicos que serán acadados mediante o desenvolvemento dun conxunto de acción integradas denominadas proxectos. Así, un plan inclúe varios programas. A súa temporalidade é a medio prazo.
• Proxecto: é o instrumento máis concreto que recolle as actividades e tarefas (delimitadas no espazo e no tempo) que permite o cumprimento dos obxectivos dun programa.

Características do Plan

• Define obxectivos xerais
• Define prioridades, criterios e estratexias
• Determina os recursos precisos e as previsións presupostarias
• Integra un conxunto de programas de forma simultánea e sucesiva

Características do Programa

• Define obxectivos específicos
• Determina prioridades de intervención
• Define e ordena recursos disponibles
• Integra un conxunto de proxectos (de xeito simultáneo e sucesivo)

Características do Proxecto

• Define obxectivos operativos
• Determina procesos de execucion
• Concreta uso de recursos
• Elabora presupostos detallados de gastos e ingresos

6 ĐỊA 1 1800 1 1800 1 1886 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1886 1 1800 1 1800 1 1800 1 1886 1 1808- 1 1800 1 1800 1 1886 1 1808- 1 1800-1 1800 1 1886 1 1800 1 1808-1 1800 1 1886 1 1800 1 1808-1 1800 1 1800 1 1886 1 1808-1 1808 1 1800 1 1886 1 1808- 1 1808/1 1800 1 1886 1 1800 1 1888-1 1800 1 1800 1 1806 1 1808/1 1800 1 1800 1 1806 1 1808/1 1806 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1800 1 1896 1 1808 1 1806 1 1800 1 1896 1 1808 1 1896 1 1800 1 1886 1 1800 1 1888 1 1800 1 1800 1 1806 1 1808/1 1806 1 1800 1 1806 1 1808/1 1806 1 1800 1 1806 1 1808-1 1800 1 1800 1 1896 1 1800 1 1800 1 1800 1 1888 1 1806 1 1800 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1808-1 1806 1 1888-1 1800 1 1808-1 1800 1 1806 1 1800 1 1808- 1 1800 1 1806 1 1800 1 1808- 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1800-1 1800 1 1800 1 1800 1 1800/1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 336Dende un punto de vista técnico e práctico os termos Plan, Programa e Proxecto empréganse de diferente forma en función dos obxectivos a acadar nas diferentes Comunidades Autónomas. Nalgunhas falan de Programa Educativo de Centro e en otras fálase de Proxecto Educativo de Centro.

O Programa

O programa é o instrumento que permite deseñar a nivel táctico a planificación. Constitúe o eslabón lóxico que articula as referencias máis xenéricas contidas nun plan a través de intervención máis concretas e operativas que se exponen nos proxectos educativos individualizados. Ubicaríase nun nivel intermedio entre o estratexico e o operativo, dotando de coherencia ao conxunto. Existen dous tipos de programas:

• Os programas Marco: son aqueles que teñen un carácter supracomunitario. Establecen criterios xerais e determinan os contidos mínimos que deben conter os programas, así como os criterios de elaboración, condicións de organización e funcionamento.
• Programas Específicos: vincúlanse a unha área máis concreta de intervención. Indican obxectivos específicos, prioridades e recursos a asinar a cada programa. Identificarán tamén os proxectos que os integran.

Funcións dun programa

Entre as función que debe ter un programa están:

• Establecer obxectivos así como recursos (persoais, materiais, económicos) e condicións do contexto.
• Elaborar normas de actuación e orientacións para reducir as incertidumes que poidan surxir na toma de decisións do equipo de traballo.
• Definir o papel que corresponde aos diferentes profesionais implicados na institución.
• Determinar as vías de coordinación e relación entre os profesionais do centro así como cos pertencentes a outros organismos e servizos.

Características dos programas

Como características dos programas atopamos:

• Flexibilidade: adaptarase ao grupo ao que vai dirixido
• Aberto: indica que permite reaxustes na súa execución
• Descentralizado: é dicir, non se deseñou de forma estándar se non acorde as características do grupo ao que vai dirixido.

7 NHÀ 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1800 1 1808- 1 1800 1 1800-1 1806 1 1800 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1886 1 1808- 1 1800 1 1808- 1 1806 1 1800 1 1808-1 1800 1 1800 1 1808-1 1800 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1886 1 1800 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1808-1 1806- 1 1800 1 1806 1 1808- 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1808-1 1800 1 1800 1 1806 1 1806 1 1808/1 1800 1 1896 1 1800 1 1800 1 1808 1 1800 1 1800 1 1800 1 1808-1 1800 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1806 1 1806 1 1800 1 1800 1 1806 1 1888 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1808-1 1806- 1 1800 1 1808/1 1806- 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1808- 1 1806 1 1800 1 1800 1 1800 1 1808-1 1800- 1 1800 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1806 1 1800- 1 1800 1 1808- 1 1806 1 1800 1 1808-1 1800 1 1800 1 1808-1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1808- 1 1800 1 1800 1 1808- 1 1800 1 1800/1 1808 1 1800 1 1800/1 1800 1 1800 1 1800 1 336- Interdisciplinario: integrará as diferentes áreas e servizos que o componen

• Participativo: debe prever a participación dos membros do equipo enriquecendo o seu desenvolvemento e favorecendo o logro de obxectivos.

O Proxecto

O proxecto, en sentido técnico, é a ordenación de actividades e recursos necesarios para levar adiante o programa. É unha unidade de actividade máis concreta. Analizaremos con detalle o Proxecto Educativo Individual como instrumento operativo que articula a intervención cos menores incorporados a rede de protección.

Espinoza Vergara sinala que a formulación do proxecto consiste nunha identificación precisa do mesmo, especificando os seus obxectivos, metas, actividades, calendario de execución e recursos. Dende o punto de vista operativo consiste en ir describindo, de forma ordeada, o camino a seguir para mellorar unha situación. Contemplará toda a información e as decisión consensuadas conforme a un esquema lóxico de secuencia da información sobre o que se vai a facer.

Instrumentos de planificación nun centro residencial

A Lei Orgánica 1/1996 de 15 de xaneiro, de Protección Xurídica do Menor, establece os principios rectores que deben respetar as Administracións Públicas na súa actuación. Nos artigos 11 e 21 esixe as entidades públicas a axeitada regulación, autorización, inspección e supervisión das institución de protección de menores.

A función dos centros de protección céntrase en proporcionar un marco de referencia socializador cando o primario e básico, a familia, non pode proporcionarllelo. A súa organización caracterízase por ser necesariamente intencional, planificada e profesional. Por este motivo os seus fins débense orientar a:

• Favorecer o desenvolvemento dunha identidade persoal
• Desenvolver a súa sociabilidade e a súa capacidade de relacionarse cos demais
• Incorporar ao neno/a progresivamente a sociedade ao tempo que se fomenta o seu sentimento de pertenenza.

Estes fins débense plasmar nos obxectivos de traballo que se marquen nos Proxectos Individuais, de xeito que exista coherencia entre os diferentes niveis de planificación.

8 100 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800-1 1800 1 1800-1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1886 1 1800 1 1800 1 1800 1 1886 1 1808- 1 1800 1 1800 1 1800 1 1808-1- 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1808/1 1800 1 1808/1 1806 1 1800 1 1808-1 1800 1 1886 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1808-1 1800 1 1886 1 1800 1 1808/1 1800 1 1896 1 1808/1 1800 1 1808 1 1806 1 1800 1 1800 1 1800 1 1886 1 1800 1 1888 1 1800 1 1886 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1886 1 1800 1 1888 1 1800 1 1896 1 1800 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1808-1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1808-1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1808- 1 1800 1 1808-1 1800- 1 1800 1 1800 1 1800 1 1808- 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1806 1 1800 1 1808-1 1800 1 1800 1 1808- 1 1800 1 1800-1 1800 1 1808-1 1800 1 1808/1 1800 1 1800 1 1808/1 1800 1 1800/1 1800 1 1800/1 1800 1 1800 1 1800 1 0800 1O proceso de intervención socioeducativa que se desenvolve nos centros de menores conleva a elaboración dunha serie de documentos que podemos clasificar en dous tipos:

Documentos de centro

• O Proxecto Educativo de Centro (PEC)
• O Regulamento de Réxime Interno (RRI)
• A programación anual de centro
• A memoria anual

Documentos relativos ao menor

• Proxecto educativo individualizado
• Rexistro acumulativo
• Diario ou libreta diaria de incidencias
• Informe de seguimiento
• Informe final

Deteremonos especialmente no Proxecto Educativo Individual, dada a importancia operativa no desenvolvemento do mesmo, por parte dos técnicos de Educación Infantil.

Documentos de centro: O Proxecto Educativo de Centro (PEC)

Cada centro debe elaborar o seu propio proxecto educativo coa finalidade de explicitar o traballo que vai desenvolver.

O Proxecto Educativo de centro é o documento que vai estruturar a vida cotiá do centro, establecendo os obxectivos da intervención educativa que se vai a realizar nel, as áreas de actuación nas que se concretan eses obxectivos e os recursos, tanto humanos como materiais, necesarios para o seu desenvolvemento.

É elaborado pola Comisión Educativa, e debe ser enviado á administración correspondente para a súa aprobación. No caso de centros que non son propios da administración e que pertencen a entidades colaboradoras é necesario telo aprobado para poder iniciar as actividades.

O proceso de elaboración e revisión deste documento implica a realización previa dunha análise do contexto social e educativo no que se vai a desenvolver o proxecto, revisando os recursos sociais do contorno, a lexislación relacionada con este ámbito profesional, así

9 100 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1800 1 1808- 1 1800 1 1886 1 1800 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1808- 1 1800 1 1886 1 1808- 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1808-1- 1800 1 1800 1 1886 1 1808- 1 1800 1 1808-1 1806 1 1800 1 1808-1 1800 1 1800 1 1886 1 1800 1 1800 1 1800 1 1806 1 1808 1 1808-1 1800 1 1800 1 1808/1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1808- 1 1806 1 1800 1 1808-1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1800 1 1808- 1 1800 1 1800 1 1800 1 1806 1 1800 1 1806 1 1800 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1808-1 1806 1 1800 1 1808-1 1806- 1 1800 1 1808-1 1800- 1 1800 1 1800 1 1800- 1 1800 1 1808-1 1806 1 1800 1 1808-1 1800 1 1800 1 1806 1 1808- 1 1800 1 1800- 1 1806 1 1800 1 1808- 1 1800 1 1800 1 1808-1 1800 1 1800 1 1806 1 1808-1 1800 1 1800- 1 1800 1 1800 1 1808- 1 1800 1 1800-1 1800 1 1800 1 1800 1 1808- 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 1800 1 336